De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) waarschuwt dat plannen om de bevoegdheden van Europol aanzienlijk uit te breiden de privacy van Europeanen kunnen aantasten. Vooral de grotere mogelijkheden van de organisatie om digitale gegevens te verzamelen en analyseren baren de toezichthouder zorgen.
De Europese Commissie wil Europol versterken als het centrale informatie-, operationele en technologiecentrum van de EU voor de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit. Volgens de privacytoezichthouder kan het huidige voorstel er echter toe leiden dat veel grotere hoeveelheden persoonsgegevens worden verzameld en verwerkt.
Meer online gegevens binnen bereik van Europol
Een belangrijk punt van zorg is dat Europol gegevens zou kunnen verwerken van mensen die geen aantoonbare link hebben met een misdrijf of strafrechtelijk onderzoek. Nu moderne onderzoeken steeds vaker gebruikmaken van grote digitale datasets, kan een uitbreiding van deze bevoegdheden betekenen dat ook meer gegevens van gewone internetgebruikers in de systemen van opsporingsdiensten terechtkomen.
De EDPS waarschuwt daarnaast dat sommige persoonsgegevens onder de voorgestelde regels mogelijk voor onbepaalde tijd kunnen worden bewaard.
“Moderne veiligheidsdreigingen vragen om geavanceerde oplossingen, maar we mogen fundamentele rechten niet opofferen in het belang van veiligheid”, aldus EDPS-toezichthouder Wojciech Wiewiórowski.
De toezichthouder pleit voor strengere beperkingen op het verzamelen en bewaren van gegevens en voor sterker onafhankelijk toezicht om ervoor te zorgen dat Europol zich aan de Europese privacyregels houdt.
Digitale mogelijkheden Europol worden uitgebreid
De zorgen komen op een moment dat de EU een flinke uitbreiding van de technologische mogelijkheden van Europol plant. De Europese Commissie heeft voorgesteld het budget tussen 2028 en 2034 te verdubbelen tot 3 miljard euro. Daarmee moeten extra medewerkers en geavanceerdere technologieën worden gefinancierd om steeds digitalere en grensoverschrijdende criminaliteit te onderzoeken.
Voor Europese internetgebruikers gaat de discussie daarom niet alleen over de omvang van Europol, maar ook over hoeveel digitale informatie Europese opsporingsdiensten mogen verzamelen, analyseren en bewaren, waaronder gegevens van mensen die niet van een misdrijf worden verdacht.
De voorstellen moeten nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie.
