Wat is advertentiefraude? En hoe herken je het?

Je kunt gerust zeggen dat advertenties de levensader van het internet zijn. Vanaf het moment dat de eerste routers piepend verbinding maakten, probeerde iedereen vanuit iedere hoek van het scherm wel iets te verkopen. Advertenties stimuleerden websites, platforms, sociale media en contentmakers om steeds nieuwe manieren te bedenken om informatie over ons te verzamelen en onze aandacht vast te houden. Inmiddels kun je nauwelijks nog door een pagina scrollen zonder advertenties tegen te komen.

Advertenties kunnen op zichzelf al irritant zijn, maar waar geld te verdienen valt, ligt fraude altijd op de loer. En advertentiefraude is geen kleinigheid.

Want waar geld te verdienen valt, is er ook altijd fraude. En advertentiefraude is geen grap. Het raakt adverteerders, uitgevers én gebruikers en kan grote gevolgen hebben voor zowel bedrijven als je portemonnee. Laten we daarom eens goed kijken naar wat advertentiefraude precies is, welke soorten er bestaan en hoe het werkt.

Wat is advertentiefraude?

Advertentiefraude is vooral gericht op bedrijven, adverteerders en uitgevers en kan ervoor zorgen dat zij inkomsten mislopen. Uiteindelijk kunnen ook gebruikers daar de gevolgen van merken. De fraude kan plaatsvinden op websites, in apps, zoekmachines, advertenties op sociale media, video’s en vrijwel ieder ander online kanaal.

Hoe werkt advertentiefraude?

Bij advertentiefraude wordt nepactiviteit rond advertenties zo echt mogelijk gemaakt, zodat iemand betaald krijgt voor vertoningen, klikken, installaties of conversies die helemaal niet van echte gebruikers afkomstig zijn. Simpel gezegd is het doel om geld uit advertentiebudgetten weg te sluizen.

Een typische vorm van advertentiefraude werkt als volgt:

1. Een adverteerder betaalt om een advertentie te plaatsen – meestal op basis van vertoningen, klikken, installaties of conversies.
2. De fraudeur genereert nepactiviteit – bijvoorbeeld met bots, geautomatiseerde scripts, klikfarms, malware of gemanipuleerde websites en apps.
3. De activiteit lijkt legitiem – het advertentiesysteem registreert nepweergaven, klikken of conversies alsof ze afkomstig zijn van echte gebruikers.
4. De adverteerder betaalt – het advertentiebudget wordt besteed zonder dat dit nauwelijks of geen echte potentiële klanten oplevert.
5. De fraudeur verdient eraan – de fraudeur ontvangt rechtstreeks advertentie-inkomsten of manipuleert het systeem zodat het geld bij hem terechtkomt.

De precieze werkwijze verschilt per soort advertentiefraude.

Welke soorten advertentiefraude zijn er?

Advertentiefraude bestaat niet uit één specifieke methode. Er zijn juist veel verschillende vormen en fraudeurs blijven nieuwe technieken bedenken naarmate beveiligingsmaatregelen verbeteren. Dit zijn enkele van de meest voorkomende soorten advertentiefraude:

Klikfraude

Bots, geautomatiseerde scripts, klikfarms of soms echte mensen klikken herhaaldelijk op advertenties. Adverteerders betalen vervolgens voor klikken waar geen echte interesse achter zit.

Vertoningsfraude

Fraudeurs creëren neppe advertentieweergaven, vaak met bots of kunstmatig gegenereerd websiteverkeer. Adverteerders betalen omdat het lijkt alsof hun advertenties door echte mensen zijn bekeken.

Ad stacking

Meerdere advertenties worden in dezelfde advertentieruimte over elkaar heen geplaatst. Een bezoeker ziet alleen de bovenste advertentie, terwijl ook voor de verborgen advertenties daaronder vertoningen kunnen worden geregistreerd.

Pixel stuffing

Een advertentie wordt weergegeven in een extreem kleine ruimte, soms zelfs in één enkele pixel. De advertentie kan alsnog als vertoning worden geregistreerd, ook al kan een gebruiker deze in werkelijkheid niet zien.

Domain spoofing

Fraudeurs laten goedkope of frauduleuze advertentieruimte lijken alsof deze afkomstig is van een legitieme en vaak waardevollere website. Adverteerders betalen daardoor voor advertentieplaatsen die ze in werkelijkheid niet krijgen.

Nepconversies en nepleads

Bots of frauduleuze gebruikers gaan verder dan alleen op een advertentie klikken. Ze vullen bijvoorbeeld formulieren in, registreren accounts of doen nepaankopen. Hierdoor lijkt het alsof advertentiecampagnes echte klanten opleveren.

Mobiele advertentiefraude

Fraudeurs manipuleren mobiele advertenties door neppe appinstallaties, klikken of andere activiteit binnen apps te genereren. Met technieken zoals click injection kunnen fraudeurs bovendien onterecht de beloning opeisen voor echte appinstallaties.

Botverkeer

Bots kunnen op grote schaal menselijk surfgedrag nabootsen en zo neppe paginaweergaven, advertentievertoningen, klikken en soms zelfs conversies genereren. Botverkeer is niet zozeer één specifieke vorm van advertentiefraude, maar een hulpmiddel waarmee veel van de bovenstaande vormen worden uitgevoerd.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden. Er bestaan nog andere technieken die onder advertentiefraude vallen, zoals leadfraude en geavanceerde SDK spoofing. Daarnaast zijn er technieken die niet helemaal binnen de definitie vallen, maar er wel dicht tegenaan zitten, zoals Made-For-Advertising-websites.

Wie zit er achter advertentiefraude?

Advertentiefraude kan zowel door individuen als georganiseerde groepen worden uitgevoerd. Veelvoorkomende daders zijn:

• Cybercriminele groepen – voeren grootschalige fraudeoperaties uit, vaak met botnets en andere geautomatiseerde systemen.
• Frauduleuze uitgevers – genereren nepverkeer, klikken of vertoningen om hun advertentie-inkomsten te verhogen.
• Botnetbeheerders – beheren netwerken van gecompromitteerde apparaten die echte gebruikers kunnen nabootsen en op grote schaal advertentieactiviteit genereren.
• Kwaadwillende appontwikkelaars – manipuleren mobiele advertenties, installaties, klikken of activiteit binnen apps om frauduleuze inkomsten te verdienen.
• Klikfarms – zetten echte mensen of grote aantallen apparaten in om handmatig klikken, weergaven en andere interacties te genereren.
• Oneerlijke affiliates – manipuleren klikken, leads, verkopen of attributie om commissies te ontvangen die ze niet op legitieme wijze hebben verdiend.

Deze partijen kunnen ook samenwerken. De ene organisatie kan bijvoorbeeld nepverkeer leveren, terwijl een andere partij dat verkeer gebruikt om frauduleuze advertentie-inkomsten te genereren.

Wie wordt getroffen door advertentiefraude?

We weten nu wie de daders zijn. Maar wie zijn de slachtoffers? Advertentiefraude raakt vooral:

Adverteerders

Advertentiefraude verspilt advertentiebudgetten en zorgt voor misleidende campagnedata. Grote bedrijven met ruime budgetten kunnen daar misschien rekening mee houden, maar kleinere bedrijven kunnen er hun volledige advertentiebudget aan verliezen.

Uitgevers

Fraude schaadt het vertrouwen in advertentieruimte en kan inkomsten wegleiden van legitieme uitgevers. Dat legt nog meer druk op een sector die al zwaar is getroffen door AI.

Internetgebruikers

Gebruikers kunnen te maken krijgen met schadelijke advertenties, frauduleuze websites, malware en tracking. Ook kunnen gecompromitteerde apparaten zonder medeweten van de eigenaar worden gebruikt om advertentieactiviteit te genereren.

Hoe groot is advertentiefraude?

Advertentiefraude klinkt misschien als een obscure en ingewikkelde manier om bedrijven geld afhandig te maken, maar het probleem is veel groter en winstgevender dan je misschien denkt.

Volgens recente onderzoeken veroorzaakte advertentiefraude in 2022 voor $81 miljard aan schade. In 2023 liep dat op tot $100 miljard en sindsdien is het probleem verder gegroeid.

Volgens onderzoek van Imperva is 47% van al het internetverkeer afkomstig van bots. Daarvan bestaat 30% uit schadelijke bots, die zich sindsdien verder hebben ontwikkeld tot enorme botnetwerken.

Hoe herken je advertentiefraude?

Als ondernemer of website-eigenaar kan advertentiefraude lastig te herkennen zijn. De fraude is juist ontworpen om op normale gebruikersactiviteit te lijken, waardoor geavanceerde campagnes moeilijk opvallen. Vermoed je advertentiefraude? Let dan op deze signalen:

• Ongewoon hoge klikfrequenties – een plotselinge stijging in het aantal klikken zonder een vergelijkbare toename in echte klanten kan wijzen op nepactiviteit.
• Klikken zonder interactie – grote aantallen bezoekers die onmiddellijk vertrekken of niets op de website doen, kunnen verdacht zijn.
• Onverwachte verkeerspieken – plotselinge stijgingen in vertoningen of klikken zonder duidelijke reden kunnen wijzen op geautomatiseerd verkeer.
• Verdachte locaties – grote hoeveelheden verkeer uit onverwachte landen of regio’s kunnen een waarschuwingssignaal zijn.
• Herhaalde activiteit – veel klikken vanaf dezelfde IP-adressen, apparaten of andere herkenbare bronnen kunnen wijzen op automatisering.
• Slechte kwaliteit van conversies – campagnes kunnen veel leads, registraties of installaties rapporteren die uiteindelijk geen echte klanten opleveren.
• Ongebruikelijke gedragspatronen – bots kunnen op onnatuurlijke snelheid klikken, identieke surfpatronen volgen of continu actief zijn.

Hoe kun je advertentiefraude tegengaan?

Advertentiefraude is moeilijk, zo niet onmogelijk, volledig uit te bannen. Toch kun je verschillende maatregelen nemen om de schade te beperken:

Houd campagnes in de gaten op ongebruikelijke activiteit – onderzoek plotselinge pieken in klikken, vertoningen, verkeer of conversies.

• Gebruik fraudedetectietools – gespecialiseerde systemen kunnen bots, geautomatiseerde klikken, verdachte apparaten en andere vormen van ongeldig verkeer herkennen.
• Blokkeer verdacht verkeer – sluit bekende frauduleuze IP-adressen, apparaten, locaties, websites en andere verkeersbronnen uit.
• Kies advertentieplaatsen zorgvuldig – betrouwbare advertentienetwerken en uitgevers bieden doorgaans betere controle over waar advertenties verschijnen en hoe verkeer wordt gecontroleerd.
• Controleer conversies – ga er niet automatisch vanuit dat iedere ingevuld formulier, registratie, installatie of aankoop echt is.
• Gebruik allowlists en blocklists – adverteerders kunnen betrouwbare websites en apps goedkeuren en bronnen met frauduleus of kwalitatief slecht verkeer uitsluiten.
• Blijf continu controleren – fraudeurs passen hun technieken voortdurend aan. Detectie en preventie moeten daarom gedurende de hele campagne doorgaan.

Ondanks de vele berichten over platforms zoals Google en Meta waarop misleidende of zelfs frauduleuze advertenties verschijnen, blijven deze bedrijven advertentiefraude bestrijden. Kies daarom voor platforms die je vertrouwt.

Hoe kunnen adverteerders advertentiefraude voorkomen?

1. Controleer verkeer en campagnes op afwijkingen.
2. Gebruik de ingebouwde bescherming tegen ongeldig verkeer van advertentieplatforms.
3. Kies uitgevers en advertentieplaatsen zorgvuldig.
4. Gebruik waar nodig allowlists en blocklists.
5. Kijk niet alleen naar klikken, maar controleer ook conversies.
6. Gebruik gespecialiseerde fraudedetectietools voor grote campagnes.
7. Zorg dat je attributie- en analysesystemen goed beveiligd zijn.

Kan advertentiefraude gewone internetgebruikers treffen?

• Malware en botnets – criminelen kunnen computers, telefoons en andere apparaten infecteren en deze ongemerkt gebruiken om neppe advertentieweergaven of klikken te genereren.
• Opdringerigere advertenties – frauduleuze websites kunnen bezoekers overspoelen met verborgen, gestapelde of automatisch geladen advertenties om zoveel mogelijk inkomsten te genereren.
• Privacyrisico’s – sommige fraudemethoden maken gebruik van uitgebreide tracking of gecompromitteerde apparaten om echte gebruikers na te bootsen.
• Hogere kosten voor bedrijven – bedrijven kunnen verspilde advertentiekosten uiteindelijk verwerken in de prijzen van hun producten en diensten, al is het effect op individuele consumenten moeilijk te bepalen.
• Een minder betrouwbaar internet – advertentiefraude helpt websites van lage kwaliteit en frauduleuze websites te financieren die voornamelijk zijn opgezet om advertentie-inkomsten te genereren.

Slotwoord