Fingerprinting, wat is dat eigenlijk?

dec 28, 2024

Je bent lang genoeg op internet om te weten dat niets van je privégegevens of alles wat je online doet privé is. Maar sommige technieken die bedoeld zijn om je online te volgen, zijn erger dan andere. In het licht van de recente wijzigingen in het trackingbeleid van Google voor verschillende apparaten, wilden we het met je hebben over fingerprinting – Wat is dat? Wat maakt het een van de meest invasieve vormen van online tracking? En wat kun je doen om fingerprinting te voorkomen?

Blijf altijd privé online

Bescherm je online gegevens en houd je online activiteiten privé met VPN Nederland
Zet de volgende stap in je online beveiliging

Wat betekent fingerprinting?

In de technische wereld kom je niet ver zonder definities. Dus laten we daarmee beginnen. Wat betekent fingerprinting nou precies?

Fingerprinting is een speciale, geavanceerde online trackingmethode die internetgebruikers identificeert en volgt op basis van de unieke kenmerken van hun apparaten en surfgedrag. De techniek bestaat uit het passief verzamelen van meerdere soorten gegevens die, als ze gecombineerd worden, een unieke “vingerafdruk” van elk afzonderlijk apparaat maken die vervolgens kan worden gebruikt voor een groot aantal doeleinden – van fraudepreventie tot reclame.

Welke gegevens verzamelt fingerprinting precies?

De volgende logische vraag is dus: wat voor soort informatie verzamelt fingerprinting over jou en je apparaten?

Bij fingerprinting worden meerdere gegevenspunten over de gebruiker en zijn apparaten verzameld, waaronder:

  • Browsertype en -versie.
  • Besturingssysteem en geïnstalleerde plugins.
  • Schermresolutie en kleurdiepte.
  • Lettertypen en taalinstellingen.
  • Tijdzone en IP-adres.

Al deze informatie wordt vervolgens zorgvuldig gecombineerd tot een unieke vingerafdruk van elk afzonderlijk apparaat en de gebruiker, die vervolgens kan worden gebruikt voor een groot aantal taken.

Overheden gelinkt aan verspreiding van spyware via online advertenties

Overheden gelinkt aan verspreiding van spyware via online advertenties

Beveiligingsonderzoekers hebben bewijs gevonden dat commerciële spywarebedrijven online...
W Social lekt mogelijk gebruikersgegevens

W Social lekt mogelijk gebruikersgegevens. Platform ontkent beschuldigingen

Het privacygerichte socialemediaplatform W Social ligt onder vuur nadat een journalist duizenden...
Offlimits sleept Meta voor de rechter om AI-brillen

Offlimits sleept Meta voor de rechter om AI-brillen

Privacyorganisatie Offlimits stapt naar de rechter om de verkoop van Meta's slimme AI-brillen in...
Hackers claimen H&M te hebben gehackt

Hackers claimen H&M te hebben gehackt

Hackersgroep ShinyHunters beweert toegang te hebben gekregen tot interne databases van de Zweedse...
Wachtwoord '123456' maakte Deens datalek met 8,8 miljoen slachtoffers mogelijk

Wachtwoord ‘123456’ maakte Deens datalek met 8,8 miljoen slachtoffers mogelijk

Het beruchte zwakke wachtwoord ‘123456’ blijkt naar verluidt een rol te hebben gespeeld bij het...
Hackers stelen klantgegevens van ASOS

Hackers stelen klantgegevens van ASOS en bedreigen bedrijf via eigen app

De Britse online modewinkel ASOS heeft een datalek bevestigd nadat hackers klantgegevens hadden...
Zwitsers federaal pensioenfonds getroffen door datalek na cyberaanval

Zwitsers federaal pensioenfonds getroffen door datalek na cyberaanval

Het Zwitserse federale pensioenfonds Publica heeft een datalek bevestigd na een cyberaanval op een...
Belgische opleidingsorganisatie IFAPME gehackt

Belgische opleidingsorganisatie IFAPME gehackt: gegevens van 700.000 mensen gratis gelekt

Persoonsgegevens van meer dan 700.000 mensen zijn naar verluidt gratis op het dark web...
Deens bevolkingsregister lekt gegevens van 8,8 miljoen mensen

Deens bevolkingsregister lekt gegevens van 8,8 miljoen mensen

Persoonsgegevens van ongeveer 8,8 miljoen mensen zijn gelekt bij een groot datalek bij het Deense...
OpenAI waarschuwt meer dan 100 organisaties voor activiteiten van ontspoorde AI-agents

OpenAI waarschuwt meer dan 100 organisaties voor activiteiten van ontspoorde AI-agents

OpenAI heeft naar verluidt meer dan 100 organisaties gewaarschuwd voor ongeautoriseerde...

Waarin verschilt fingerprinting van cookies?

Je denkt misschien: is dit niet gewoon hetzelfde als wat cookies doen?

Fingerprinting lijkt enigszins op cookies – een andere vorm van invasieve online tracking. Fingerprinting is echter iets agressiever en invasiever. Terwijl traditionele cookies gegevens direct op het apparaat van de gebruiker opslaan en kunnen worden gewist of zelfs geblokkeerd, verzamelt fingerprinting informatie passief, zonder dat de gebruiker het weet, en dit type gegevensverzameling kan niet gemakkelijk worden getraceerd, gecontroleerd of geblokkeerd.

Hier is een vergelijkingstabel om te laten zien hoe verschillend de twee echt zijn:

Cookies
Fingerprinting
Trackingmechanisme
Slaat kleine bestanden op op het apparaat van de gebruiker om sessies, voorkeuren en activiteiten te volgen.
Verzamelt passief gegevens met behulp van apparaat- en browserkenmerken om een uniek profiel te maken.
Permanentie
Kunnen door de gebruiker worden verwijderd of geblokkeerd; gebonden aan browser en apparaat.
Kan niet gemakkelijk worden geblokkeerd of verwijderd; blijft effectief tijdens verschillende sessies en browsers.
Reikwijdte van tracking
Beperkt tot de website die de cookie instelt (of cookies van derden voor advertentienetwerken).
Volgt gebruikers op meerdere websites en apparaten door unieke apparaatkenmerken te analyseren.
Implicaties voor privacy
Gebruikers hebben controle via browserinstellingen en privacywetten die toestemming vereisen (GDPR).
Werkt zonder toestemming, is moeilijker te detecteren of te vermijden en wordt als zeer invasief beschouwd.
Betrouwbaarheid
Minder effectief als gebruikers cookies blokkeren of verwijderen.
Zeer betrouwbaar, zelfs als cookies zijn uitgeschakeld of private browsing wordt gebruikt.
Gemakkelijk te vermijden
Vereist geavanceerde tools zoals VPN's, browsers tegen Fingerprinting of privacy-extensies.

Waar wordt fingerprinting voor gebruikt

Het is veilig om te zeggen dat fingerprinting zo’n beetje online tracking op steroïden is zonder bekende manieren om het te blokkeren of te controleren. Dus het zal wel ergens goed voor zijn, toch?

Hoewel er legitieme toepassingen zijn voor fingerprinting, vertrouwen steeds meer organisaties en grote techbedrijven op fingerprinting om gebruikers beter te kunnen volgen, vooral nu gebruikers veel bewuster zijn en zelfs cookies kunnen weigeren.

Hier zijn enkele van de meest voorkomende toepassingen van apparaat-fingerprinting:

1. Adverteren

In tegenstelling tot traditionele trackingmethoden kunnen gebruikers en hun gedrag met fingerprinting op meerdere apparaten worden gevolgd, wat deze techniek bijzonder aantrekkelijk maakt voor bedrijven, adverteerders en gegevensmakelaars.

2. Fraudepreventie

Een van de meer heilzame toepassingen van fingerprinting is fraudedetectie en -preventie, waarmee nepaccounts, botverkeer of ongeautoriseerde toegang tot gevoelige accounts van gebruikers kan worden geïdentificeerd, opgespoord en voorkomen.

3. Website analytics

Website-eigenaren gebruiken fingerprinting om apparaattypes en gebruikersgedrag te identificeren om hun websites beter te optimaliseren en af te stemmen op de behoeften van een gebruiker.

4. Abonnementenbeheer

Abonnementsdiensten, zoals streamingplatforms en apps, gebruiken fingerprinting om het aantal apparaten te beperken waarop je je account kunt gebruiken en om beperkingen af te dwingen.

5. Bewaking

Rechtshandhavingsinstanties kunnen fingerprinting gebruiken om onderzoeken uit te voeren, regelgeving af te dwingen of bepaalde gebruikersacties online te volgen.

Overheden gelinkt aan verspreiding van spyware via online advertenties

Overheden gelinkt aan verspreiding van spyware via online advertenties

Beveiligingsonderzoekers hebben bewijs gevonden dat commerciële spywarebedrijven online...
Zelfreplicerende AI kan binnen enkele maanden je apparaten binnendringen

Zelfreplicerende AI kan binnen enkele maanden je apparaten binnendringen

Malware die wordt aangestuurd door AI en zich zonder menselijke hulp tussen slimme apparaten in...
Hackers claimen H&M te hebben gehackt

Hackers claimen H&M te hebben gehackt

Hackersgroep ShinyHunters beweert toegang te hebben gekregen tot interne databases van de Zweedse...
Politie haalt criminele proxydienst met 178.000 gehackte apparaten offline

Politie haalt criminele proxydienst met 178.000 gehackte apparaten offline

De politie heeft een criminele proxydienst uit de lucht gehaald die heimelijk 178.000 gehackte...
Wachtwoord '123456' maakte Deens datalek met 8,8 miljoen slachtoffers mogelijk

Wachtwoord ‘123456’ maakte Deens datalek met 8,8 miljoen slachtoffers mogelijk

Het beruchte zwakke wachtwoord ‘123456’ blijkt naar verluidt een rol te hebben gespeeld bij het...
Grote storing bij Albert Heijn na IT-incident

Grote storing bij Albert Heijn na IT-incident

Supermarktketen Albert Heijn kampt met een grote IT-storing na een cyberincident bij moederbedrijf...
Wat is de Europese Cyberveiligheidsmaand

Alles wat je moet weten over de Europese Cyberveiligheidsmaand

Wat is de Europese Cyberveiligheidsmaand en waarom is die belangrijk? Wat is het thema van de...
Europese zonne- en windenergiesystemen openbaar toegankelijk via internet

Europese zonne- en windenergiesystemen openbaar toegankelijk via internet

Uit nieuw onderzoek blijkt dat duizenden systemen voor het beheer van zonneparken en...
AI gebruikt om meerdere Zuid-Koreaanse banken te hacken

AI gebruikt om meerdere Zuid-Koreaanse banken te hacken

Kunstmatige intelligentie is vermoedelijk gebruikt bij een reeks recente cyberaanvallen op grote...
Cyberdreigingen treffen de meeste werknemers in de EU

3 op de 4 werknemers in de EU krijgen te maken met online dreigingen

Drie op de vier werknemers in de EU hebben op het werk te maken gehad met verdachte e-mails,...

Waarom is fingerprinting een belangrijke oorzaak van bezorgdheid over online privacy?

Nu steeds meer bedrijven en organisaties overstappen op het gebruik van fingerprinting, vooral wanneer deze worden ondersteund door Big Tech-bedrijven zoals Google, waardoor gebruikers veel grondiger kunnen worden gevolgd dan met traditionele middelen, wordt de verspreiding van fingerprinting een belangrijke reden voor bezorgdheid over online privacy. En daar is een goede reden voor. Of moeten we zeggen: redenen:

  • Het is moeilijk op te sporen en te vermijden en werkt passief op meerdere apparaten, diensten en browsersessies.
  • Een enkele fingerprint kan de gebruiker volgen op meerdere websites, diensten en online sessies en zo veel gedetailleerdere profielen creëren dan ooit tevoren.
  • In tegenstelling tot zelfs cookies kan fingerprinting worden gebruikt om een bepaalde gebruiker te identificeren.
  • Fingerprinting omzeilt sommige privacymaatregelen, zelfs als gebruikers actief stappen ondernemen om ze af te dwingen.
  • Er is geen toestemming voor nodig.
  • Het verhoogt ook de kans op misbruik en risico’s van gegevens, als ze uitlekken, in verkeerde handen vallen en gebruikt worden voor verwoestende phishing-aanvallen, oplichting en online fraude.

Wat kun je doen tegen fingerprinting?

Fingerprinting is een geavanceerde trackingtechniek die vrij moeilijk volledig te blokkeren is. Het enige wat je op dit moment kunt doen, is stappen ondernemen om je online blootstelling te minimaliseren en een aantal belangrijke componenten weg te nemen die bij fingerprinting worden gebruikt. Dit zijn de voorzorgsmaatregelen die je kunt nemen om fingerprinting tegen te gaan:

1. Gebruik een VPN

Een VPN is zo’n beetje het enige hulpmiddel dat je IP-adres – een belangrijk onderdeel van fingerprinting – op meerdere apparaten kan verbergen, waardoor online diensten minder mogelijkheden hebben om je te volgen.

2. Gebruik op privacy gerichte browsers

Sommige online browsers zoals Firefox, Tor of Brave zijn ontworpen met anti-trackingtechnologie, waardoor het voor websites en online organisaties moeilijker wordt om je te volgen.

3. Gebruik anti-vingerafdruk browserextensies

Sommige browserextensies zijn speciaal gemaakt om fingerprinting in browsers tegen te gaan. Door deze toe te voegen en continu te gebruiken in je browser kun je de omvang van de gegevens die bedrijven over je kunnen verzamelen beperken.

Browserextensies die beschermen tegen fingerprinting

4. Houd je aan de standaard browserconfiguraties

Hoe meer je je online ervaring aanpast, tot aan de thema’s die je in je browser gebruikt, hoe identificeerbaarder je online wordt. Vasthouden aan de standaardinstellingen loont dus.

5. Schakel onnodige functies uit

Functies zoals WebRTC of WebGL in je browser kunnen je online ervaring verbeteren, maar ze geven ook extra informatie over jou en je apparaat door aan de websites die je bezoekt. Door ze uit te schakelen kun je je online privacy verbeteren.

6. JavaScript waar mogelijk blokkeren

Fingerprinting is sterk afhankelijk van het gebruik van JavaScript-code om informatie over jou te verzamelen. Gelukkig kun je met de meeste moderne browsers JavaScript uitschakelen in de instellingen en op die manier het volgen beperken. Dit kan echter ook grote gevolgen hebben voor je online surfgedrag.

De strijd voor online privacy begint met het voorkomen van fingerprinting

Fingerprinting is een van de meest invasieve manieren waarop je online gevolgd wordt. Het werkt stilletjes op de achtergrond en maakt gebruik van unieke kenmerken van je apparaat en surfgedrag om je overal te traceren. Uitzetten? Dat gaat niet. Gewoon geen toestemming geven, zoals je dat bij cookies kunt doen? Ook niet.

Gelukkig kun je jezelf wel tegen fingerprinting beschermen. Een geavanceerde bescherming voor tracking en fingerprinting is bijvoorbeeld een combinatie van het gebruik van een VPN, overstappen op privacyvriendelijke browsers zoals Brave of Tor, en onnodige functies zoals JavaScript uit te schakelen. Op die manier kun je een deel van je privacy terugwinnen. Het is misschien niet perfect, maar elke stap telt om jezelf beter te beschermen tegen fingerprinting.

Ook interessant