Fingerprinting, wat is dat eigenlijk?

dec 28, 2024

Je bent lang genoeg op internet om te weten dat niets van je privégegevens of alles wat je online doet privé is. Maar sommige technieken die bedoeld zijn om je online te volgen, zijn erger dan andere. In het licht van de recente wijzigingen in het trackingbeleid van Google voor verschillende apparaten, wilden we het met je hebben over fingerprinting – Wat is dat? Wat maakt het een van de meest invasieve vormen van online tracking? En wat kun je doen om fingerprinting te voorkomen?

Blijf altijd privé online

Bescherm je online gegevens en houd je online activiteiten privé met VPN Nederland
Zet de volgende stap in je online beveiliging

Wat betekent fingerprinting?

In de technische wereld kom je niet ver zonder definities. Dus laten we daarmee beginnen. Wat betekent fingerprinting nou precies?

Fingerprinting is een speciale, geavanceerde online trackingmethode die internetgebruikers identificeert en volgt op basis van de unieke kenmerken van hun apparaten en surfgedrag. De techniek bestaat uit het passief verzamelen van meerdere soorten gegevens die, als ze gecombineerd worden, een unieke “vingerafdruk” van elk afzonderlijk apparaat maken die vervolgens kan worden gebruikt voor een groot aantal doeleinden – van fraudepreventie tot reclame.

Welke gegevens verzamelt fingerprinting precies?

De volgende logische vraag is dus: wat voor soort informatie verzamelt fingerprinting over jou en je apparaten?

Bij fingerprinting worden meerdere gegevenspunten over de gebruiker en zijn apparaten verzameld, waaronder:

  • Browsertype en -versie.
  • Besturingssysteem en geïnstalleerde plugins.
  • Schermresolutie en kleurdiepte.
  • Lettertypen en taalinstellingen.
  • Tijdzone en IP-adres.

Al deze informatie wordt vervolgens zorgvuldig gecombineerd tot een unieke vingerafdruk van elk afzonderlijk apparaat en de gebruiker, die vervolgens kan worden gebruikt voor een groot aantal taken.

Overheden weren slimme brillen uit gevoelige gebouwen

Overheden weren slimme brillen uit gevoelige gebouwen

Overheden leggen steeds vaker beperkingen op aan slimme brillen met ingebouwde camera's op...
Revolut bevestigt datalek: gevoelige gegevens gelekt

Revolut bevestigt datalek: gevoelige gegevens gelekt

[Update 17/09/2026: Op woensdag 16 september eiste hackersgroep iamnotavillain, die achter de...
AIVD waarschuwt voor Iraanse spyware

AIVD waarschuwt voor Iraanse spyware gericht op activisten en journalisten

De AIVD waarschuwt samen met inlichtingen- en cybersecuritydiensten uit het Verenigd Koninkrijk en...
Harley-Davidson mogelijk getroffen door Cl0p-datalek van 270 GB

Harley-Davidson mogelijk getroffen door Cl0p-datalek van 270 GB

Motorfabrikant Harley-Davidson is mogelijk het nieuwste slachtoffer van cybercrimegroep Cl0p. De...
Duitse politie kan berichten op Telegram, Signal en WhatsApp lezen

Duitse politie kan berichten op Telegram, Signal en WhatsApp lezen

Duitse opsporingsdiensten maken gebruik van een techniek waarmee ze in het geheim berichten op...
Kwetsbaarheid in ChatGPT laat hackers je e-mails stelen

Kwetsbaarheid in ChatGPT laat hackers je e-mails stelen

Beveiligingsonderzoekers hebben een kwetsbaarheid in ChatGPT ontdekt waarmee een aanvaller de...
Gegevens van 40.000 Twitch-accounts mogelijk gelekt

Gegevens van 40.000 Twitch-accounts mogelijk gelekt

Gegevens van ongeveer 40.000 Twitch-streamers zijn te koop aangeboden op een hackersforum....
Anthropic wil activisten in de gaten houden

Anthropic wil activisten in de gaten houden

AI-bedrijf Anthropic breidt zijn beveiligingsactiviteiten uit om activisten en andere vermeende...
Braziliaanse overheid gehackt met AI-ondersteunde cyberaanval

Braziliaanse overheid gehackt met AI-ondersteunde cyberaanval

Hackers zijn betrapt op het gebruik van Manus AI, een commercieel beschikbare autonome AI-agent,...
ShinyHunters dreigt met nieuwe grote cyberaanval

ShinyHunters dreigt met nieuwe grote cyberaanval in Nederland

Ransomwaregroep ShinyHunters dreigt met een nieuwe grootschalige datadiefstal in Nederland en...

Waarin verschilt fingerprinting van cookies?

Je denkt misschien: is dit niet gewoon hetzelfde als wat cookies doen?

Fingerprinting lijkt enigszins op cookies – een andere vorm van invasieve online tracking. Fingerprinting is echter iets agressiever en invasiever. Terwijl traditionele cookies gegevens direct op het apparaat van de gebruiker opslaan en kunnen worden gewist of zelfs geblokkeerd, verzamelt fingerprinting informatie passief, zonder dat de gebruiker het weet, en dit type gegevensverzameling kan niet gemakkelijk worden getraceerd, gecontroleerd of geblokkeerd.

Hier is een vergelijkingstabel om te laten zien hoe verschillend de twee echt zijn:

Cookies
Fingerprinting
Trackingmechanisme
Slaat kleine bestanden op op het apparaat van de gebruiker om sessies, voorkeuren en activiteiten te volgen.
Verzamelt passief gegevens met behulp van apparaat- en browserkenmerken om een uniek profiel te maken.
Permanentie
Kunnen door de gebruiker worden verwijderd of geblokkeerd; gebonden aan browser en apparaat.
Kan niet gemakkelijk worden geblokkeerd of verwijderd; blijft effectief tijdens verschillende sessies en browsers.
Reikwijdte van tracking
Beperkt tot de website die de cookie instelt (of cookies van derden voor advertentienetwerken).
Volgt gebruikers op meerdere websites en apparaten door unieke apparaatkenmerken te analyseren.
Implicaties voor privacy
Gebruikers hebben controle via browserinstellingen en privacywetten die toestemming vereisen (GDPR).
Werkt zonder toestemming, is moeilijker te detecteren of te vermijden en wordt als zeer invasief beschouwd.
Betrouwbaarheid
Minder effectief als gebruikers cookies blokkeren of verwijderen.
Zeer betrouwbaar, zelfs als cookies zijn uitgeschakeld of private browsing wordt gebruikt.
Gemakkelijk te vermijden
Vereist geavanceerde tools zoals VPN's, browsers tegen Fingerprinting of privacy-extensies.

Waar wordt fingerprinting voor gebruikt

Het is veilig om te zeggen dat fingerprinting zo’n beetje online tracking op steroïden is zonder bekende manieren om het te blokkeren of te controleren. Dus het zal wel ergens goed voor zijn, toch?

Hoewel er legitieme toepassingen zijn voor fingerprinting, vertrouwen steeds meer organisaties en grote techbedrijven op fingerprinting om gebruikers beter te kunnen volgen, vooral nu gebruikers veel bewuster zijn en zelfs cookies kunnen weigeren.

Hier zijn enkele van de meest voorkomende toepassingen van apparaat-fingerprinting:

1. Adverteren

In tegenstelling tot traditionele trackingmethoden kunnen gebruikers en hun gedrag met fingerprinting op meerdere apparaten worden gevolgd, wat deze techniek bijzonder aantrekkelijk maakt voor bedrijven, adverteerders en gegevensmakelaars.

2. Fraudepreventie

Een van de meer heilzame toepassingen van fingerprinting is fraudedetectie en -preventie, waarmee nepaccounts, botverkeer of ongeautoriseerde toegang tot gevoelige accounts van gebruikers kan worden geïdentificeerd, opgespoord en voorkomen.

3. Website analytics

Website-eigenaren gebruiken fingerprinting om apparaattypes en gebruikersgedrag te identificeren om hun websites beter te optimaliseren en af te stemmen op de behoeften van een gebruiker.

4. Abonnementenbeheer

Abonnementsdiensten, zoals streamingplatforms en apps, gebruiken fingerprinting om het aantal apparaten te beperken waarop je je account kunt gebruiken en om beperkingen af te dwingen.

5. Bewaking

Rechtshandhavingsinstanties kunnen fingerprinting gebruiken om onderzoeken uit te voeren, regelgeving af te dwingen of bepaalde gebruikersacties online te volgen.

Wat is klikfraude en hoe werkt het?

Wat is klikfraude en hoe werkt het?

Wat is klikfraude? Hoe werkt klikfraude? Welke soorten klikfraude zijn er? Wie gebruikt klikfraude...
Hackers stelen Microsoft 365-accounts met neppe passkey-updates

Hackers stelen Microsoft 365-accounts met neppe passkey-updates

Cybersecurityexperts van Hackread en Microsoft waarschuwen voor een nieuwe online dreiging....
AIVD waarschuwt voor Iraanse spyware

AIVD waarschuwt voor Iraanse spyware gericht op activisten en journalisten

De AIVD waarschuwt samen met inlichtingen- en cybersecuritydiensten uit het Verenigd Koninkrijk en...
Spanje meldt eerste datalek door AI-agent

Spanje meldt eerste datalek door AI-agent

De Spaanse privacytoezichthouder heeft voor het eerst melding gekregen van een datalek dat naar...
Beveiligde e-maildienst van Cisco gehackt

Beveiligde e-maildienst van Cisco gehackt

De beveiligde e-maildienst van Cisco blijkt toch niet zo veilig als gedacht. Hackers hebben...
Bij ClickFix-aanvallen hack je jezelf

Pas op voor toenemende ClickFix-aanvallen waarbij je jezelf hackt

Cybersecurityexperts waarschuwen dat een oude cyberdreiging opnieuw opduikt met een nieuwe...
Duizenden verdachte apps misbruiken Google Play Early Access

Duizenden verdachte apps misbruiken Google Play Early Access

Duizenden verdachte Android-apps misbruiken het Early Access-programma van Google Play om...
Claude gebruikt voor verschillende soorten kwaadaardige activiteiten

Anthropic onthult hoe Claude werd gebruikt voor verschillende soorten kwaadaardige activiteiten

Anthropic heeft een nieuw dreigingsrapport gepubliceerd waarin het beschrijft hoe zijn...
Neppe GTA VI-downloads blijven malware verspreiden voor release

Neppe GTA VI-downloads blijven malware verspreiden voor release

Hackers en cybercriminelen blijven voorafgaand aan de officiële release van GTA VI op 19 november...
AI-bedrijven ontdekken nog steeds wat hun agents hebben uitgespookt

AI-bedrijven ontdekken nog steeds wat hun agents hebben uitgespookt

Weken na een reeks incidenten met ontspoorde AI-agents ontdekken OpenAI en Anthropic nog steeds...

Waarom is fingerprinting een belangrijke oorzaak van bezorgdheid over online privacy?

Nu steeds meer bedrijven en organisaties overstappen op het gebruik van fingerprinting, vooral wanneer deze worden ondersteund door Big Tech-bedrijven zoals Google, waardoor gebruikers veel grondiger kunnen worden gevolgd dan met traditionele middelen, wordt de verspreiding van fingerprinting een belangrijke reden voor bezorgdheid over online privacy. En daar is een goede reden voor. Of moeten we zeggen: redenen:

  • Het is moeilijk op te sporen en te vermijden en werkt passief op meerdere apparaten, diensten en browsersessies.
  • Een enkele fingerprint kan de gebruiker volgen op meerdere websites, diensten en online sessies en zo veel gedetailleerdere profielen creëren dan ooit tevoren.
  • In tegenstelling tot zelfs cookies kan fingerprinting worden gebruikt om een bepaalde gebruiker te identificeren.
  • Fingerprinting omzeilt sommige privacymaatregelen, zelfs als gebruikers actief stappen ondernemen om ze af te dwingen.
  • Er is geen toestemming voor nodig.
  • Het verhoogt ook de kans op misbruik en risico’s van gegevens, als ze uitlekken, in verkeerde handen vallen en gebruikt worden voor verwoestende phishing-aanvallen, oplichting en online fraude.

Wat kun je doen tegen fingerprinting?

Fingerprinting is een geavanceerde trackingtechniek die vrij moeilijk volledig te blokkeren is. Het enige wat je op dit moment kunt doen, is stappen ondernemen om je online blootstelling te minimaliseren en een aantal belangrijke componenten weg te nemen die bij fingerprinting worden gebruikt. Dit zijn de voorzorgsmaatregelen die je kunt nemen om fingerprinting tegen te gaan:

1. Gebruik een VPN

Een VPN is zo’n beetje het enige hulpmiddel dat je IP-adres – een belangrijk onderdeel van fingerprinting – op meerdere apparaten kan verbergen, waardoor online diensten minder mogelijkheden hebben om je te volgen.

2. Gebruik op privacy gerichte browsers

Sommige online browsers zoals Firefox, Tor of Brave zijn ontworpen met anti-trackingtechnologie, waardoor het voor websites en online organisaties moeilijker wordt om je te volgen.

3. Gebruik anti-vingerafdruk browserextensies

Sommige browserextensies zijn speciaal gemaakt om fingerprinting in browsers tegen te gaan. Door deze toe te voegen en continu te gebruiken in je browser kun je de omvang van de gegevens die bedrijven over je kunnen verzamelen beperken.

Browserextensies die beschermen tegen fingerprinting

4. Houd je aan de standaard browserconfiguraties

Hoe meer je je online ervaring aanpast, tot aan de thema’s die je in je browser gebruikt, hoe identificeerbaarder je online wordt. Vasthouden aan de standaardinstellingen loont dus.

5. Schakel onnodige functies uit

Functies zoals WebRTC of WebGL in je browser kunnen je online ervaring verbeteren, maar ze geven ook extra informatie over jou en je apparaat door aan de websites die je bezoekt. Door ze uit te schakelen kun je je online privacy verbeteren.

6. JavaScript waar mogelijk blokkeren

Fingerprinting is sterk afhankelijk van het gebruik van JavaScript-code om informatie over jou te verzamelen. Gelukkig kun je met de meeste moderne browsers JavaScript uitschakelen in de instellingen en op die manier het volgen beperken. Dit kan echter ook grote gevolgen hebben voor je online surfgedrag.

De strijd voor online privacy begint met het voorkomen van fingerprinting

Fingerprinting is een van de meest invasieve manieren waarop je online gevolgd wordt. Het werkt stilletjes op de achtergrond en maakt gebruik van unieke kenmerken van je apparaat en surfgedrag om je overal te traceren. Uitzetten? Dat gaat niet. Gewoon geen toestemming geven, zoals je dat bij cookies kunt doen? Ook niet.

Gelukkig kun je jezelf wel tegen fingerprinting beschermen. Een geavanceerde bescherming voor tracking en fingerprinting is bijvoorbeeld een combinatie van het gebruik van een VPN, overstappen op privacyvriendelijke browsers zoals Brave of Tor, en onnodige functies zoals JavaScript uit te schakelen. Op die manier kun je een deel van je privacy terugwinnen. Het is misschien niet perfect, maar elke stap telt om jezelf beter te beschermen tegen fingerprinting.

Ook interessant